перавесці на:

(аповяд, прысвечаны сястры Кацюшы)

Жыў на краі вёскі стары Бабылёў. Была ў Бабылёў свая хата і сабака. Хадзіў ён па свеце, зьбіраюцца кавалкі хлеба, так і карміўся. Ніколі Бабылёў не раставаўся з сваім сабакам, і была ў яе ласкавая мянушка Дружок. Пойдзе Бабылёў па вёсцы, стукае пад вокнамі, а Дружок стаіць побач, хвастом віляе. Нібы чакае сваю падачку. Скажуць Бабылёў людзі: «Ты б кінуў, Бабылёў, сваю сабаку, самому бо карміцца ​​няма чым…»Зірне Бабылёў сваімі сумнымі вачыма, зірне - нічога не скажа. Клікне свайго Сябра, адыдзе ад акна і не возьме акрайчык хлеба.

Пануры быў Бабылёў, рэдка з кім размаўляў.

надыдзе зіма, падзьме сярдзітая завіруха, замяце замець, надзьме вялікія гурбы.

Ходзіць Бабылёў па гурбах, ўпіраецца палкай, прабіраецца ад двара да двара, і Дружок тут бяжыць побач. Прыціскаецца ён да Бабылёў, зазірае ласкава яму ў твар і нібы хоча вымавіць: «Нікому мы з табою не патрэбныя, ніхто нас не прыгрэе, адны мы з табою ". Зірне Бабылёў на сабаку, зірне, і нібы разгадае яе думы; і ціха-ціха скажа:

- Ужо ты-то, сябрук, мяне, старога, не пакінь.

Крочыць Бабылёў з сабакам, доплетется да сваёй хаты, дом старая, netoplena. Паглядзіць ён па запечке, паглядзіць, па кутах пашукала, дроўнай - няма пылка. Зірне Бабылёў на Сябра, а той стаіць, чакае, што скажа гаспадар.

Скажа Бабылёў з пяшчотнай ласкай:

- запрог я, сябрук, цябе ў санкі, паедзем мы з табой да лесу, набяром там мы ламачча і палак, прывязем, дом затопіць, будзем грэцца з табой у ляжанкі.

Запражэ Бабылёў Сябра ў санкі, прывязе ламачча і палак, zatopit lezhanku, абдыме Сябра, прылашчыць. Задумаецца Бабылёў у ляжанкі, пачне ўспамінаць пражыты. Раскажа стары сябруком пра сваё жыццё, раскажа пра яе сумную казку, доскажет і з болем мовіць:

- Нічога ты, сябрук, не адкажаш, не вымавіў словы, але вочы твае шэрыя, разумныя… ведаю, ведаю… ты ўсё разумееш…

Стамілася плакаць завіруха. Радзей сталі завеі, зазвінела кропель з даху. растаюць снегу, меншаюць.

Бачыць Бабылёў - зіма сыходзіць, бачыць - і з сябруком гутарыць:

- Зажывем мы, сябрук, з вясной.

Зайграла чырвонае сонейка, пабеглі ручаі-званочкі. Глядзіць Бабылёў з акенца, пад акном ужо зямля зачарнеўся.

Набраклі на дрэвах ныркі, так і пахнуць вясною. Толькі гады Бабылёў падманулі, толькі золь вясновая старога падлавіла.

Сталі ногі яго падкошвацца, кашаль грудзі задушыў, паясніца баліць-ломіць, і вочы ўжо зусім памутнелі.

растаў снег. абсушыць зямля. Пад акенцам вербамі распусцілі. Толькі радзей стары выходзіў з хаты. Ляжыць ён на палацях, злезці не можа.

Злезе Бабылёў праз сілу, - злезе, закашляўся, засмуткуе, сябруку скажа:

- Ранні, сябрук, мы з табою тады загадалі. хутка ўжо, відаць, смерць мая, толькі паміраць - пакідаць цябе неахвота.

захварэў Бабылёў, не ўстае, не злазіць, а Дружок ад палацяў не адыходзіць, чуе стары - смерць падыходзіць, - чуе, сябрука абдымае, - абдымае, сам горка плача:

- На каго я, сябрук, цябе пакіну. Людзі нам усё чужыя. Жылі мы з табой… ўсё жыццё пражылі, а смерць нас разлучае. Бывай, сябрук, мой милый, чую, што смерць мая блізка, дыханье ў грудзях астывае. Бывай… збіраецца mogilu, памінай свайго старога сябра!.. - Абняў Бабылёў Сябра за шыю, моцна прыціснуў яго да сэрца, здрыгануўся - і душа адляцела.

Мёртвы Бабылёў ляжыць на палацях. зразумеў Дружок, што гаспадар яго памёр. Ходзіць Дружок з кута ў кут, - ходзіць, сумуе. падыдзе Дружок, мерцвяка абнюхаўшы, - абнюхаўшы, жаласна завые.

Сталі людзі паміж сябе размаўляць: чаму гэта Бабылёў не выходзіць. згаварыліся, прыйшлі - убачылі, убачылі - назад адхіснуліся. Мёртвы Бабылёў ляжыць на палацях, у хаце пах магільны - смуродны. На палацях сядзіць сабака, сядзіць - прыгнулася.

Ўзялі людзі мерцвяка, прыбралі, абмылі, - у труну паклалі, а сабака ад мёртвага не адыходзіць. Панеслі мёртвага ў царкву, Сябрук ідзе побач. Гоняць сабаку ад царквы, гоняць - у храм не пускаюць. рвецца Дружок, кідаецца на царкоўнай дзядзінцы, скуголіць, ад гора і голаду на нагах хістаецца.

Прынеслі мёртвага на могілках, прынеслі - у зямлю закапалі. Памёр Бабылёў нікому не патрэбны, і ніхто па ім не заплакаў.

Вые Дружок над магілай, вые, - лапамі зямлю капае. Хоча Дружок адкрыць свайго старога сябра, адкрыць - і зь ім легчы побач. Ня сыходзіць сабака з магілы, не есць, сумуе. Сілы Сябра аслабелі, не ўстае ён і ўстаць не можа. Глядзіць Дружок на магілу, глядзіць, жаласна стогне. Хоча Дружок капаць зямлю, толькі лапы свае не падымае. Сэрца ў Сябра сціснулася… дрыжыкі па спіне прабегла, апусціў Дружок галаву, апусціў, ціха здрыгануўся… і памёр Дружок на магіле…

Зашапталіся на магіле кветачкі, нашапталі яны цудоўную казку пра сяброўства птушачкам. Прылятала да магілы зязюля, садзілася яна на Плакучая бярозу. сядзела зязюля, сумавала, жаласна над магілай кукавала.

<1917>

Самыя папулярныя вершы Ясеніна:


Усе вершы Сяргея Ясеніна

пакінуць каментар